Martyna Bera, Beata Durlej i Konrad Brożyna ze Świętokrzyskiej Zagrody Kultury Harmonia zapraszają w niezwykłą podróż — do czasów, gdy przyroda budziła się do życia po długiej zimie, a wiosna niosła ze sobą nadzieję, ruch i odrodzenie.
Wiosna to pierwsza sala Harmonii — przestrzeń, która przeniesie Was w moment, gdy wszystko wokół zaczynało tętnić nową energią. Pola, łąki i drzewa powoli okrywały się pierwszą zielenią, a świat rozkwitał feerią barw.
W filmie usłyszycie, jak wyglądała wiosna na dawnej świętokrzyskiej wsi: jakie prace wykonywano w polu i zagrodzie, jak wyznaczano przestrzeń oswojoną oraz w jaki sposób symbolicznie żegnano zimę, by powitać nowe życie.
To również czas, w którym duchowość mieszkańców wsi splatała się z codziennością. Tradycje wielkanocne, obrzędy i zwyczaje naturalnie wpisywały się w rytm wiosennych prac. Odgłosy budzącej się przyrody mieszały się z dźwiękami ludzkiego trudu, tworząc niepowtarzalną symfonię życia.
Wraz z nadejściem wiosny powracał jeden z najbardziej znanych zwyczajów — topienie Marzanny. Ten słowiański obrzęd był symbolicznym pożegnaniem zimy. Marzanna, boginka chłodu i śmierci, w postaci kukły trafiała do wody, by ludzie mogli prosić przyrodę o dobre plony i Bożą przychylność. Na świętokrzyskiej wsi przełomu XIX i XX wieku również kultywowano ten zwyczaj. Kukłę wrzucano do rzeki i odchodzono bez oglądania się za siebie, wierząc, że w ten sposób nie zabierze się z powrotem trosk pozostawionych nad wodą.
Gdy Marzanna odpływała, nadchodził czas radości i świętowania. Rozpoczynały się prace polowe, a wraz z nimi wiosenne obrzędy i zwyczaje wielkanocne. Jednym z nich był Gaik-Majik — barwny korowód, który do dziś odbywa się we wtorek po Wielkanocy, na Zielone Świątki lub na początku maja. Dziewczęta, a czasem i chłopcy, stroili sosnową gałązkę lub małą choinkę w wstążki, kwiaty, dzwonki i świecidełka. Czasem na szczycie pojawiała się lalka — królowa wiosny. Tak przystrojony gaik obnoszono po wsiach i dworach, śpiewając i winszując nadejście „nowego lata”.
W filmie zobaczycie również inne tradycje ludowe i świąteczne — zwyczaje związane z wodą, ogniem i roślinnością, takie jak topienie wianków, niosące ze sobą symbolikę odrodzenia i oczyszczenia.
Wiosna była nie tylko porą roku, lecz obietnicą nowego początku.
