„Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka” to nowa wystawa czasowa, która od 26 stycznia br. będzie dostępna dla zwiedzających w Zamku Królewskim w Sandomierzu. Ekspozycja jest organizowana we współpracy z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Honorowy patronat nad wystawą sprawuje Renata Janik marszałek województwa świętokrzyskiego.
Głównym założeniem wystawy jest przybliżenie znaczenia soli na przestrzeni wieków oraz roli, jaką tak naprawdę spełniały naczynia solne, będące często małymi arcydziełami sztuki. Na wystawie zaprezentowane zostaną wykonane ze srebra naczynia do soli i innych przypraw, pochodzące z najróżniejszych wytwórni w kraju i za granicą, powstałe w okresie od końca XV do początków XX w. Bogata i różnorodna kolekcja solniczek pozwoli prześledzić zmiany i rozwój formalny naczyń, zależny w dużej mierze od panującej mody, gustu nabywców, ale też zwyczajów panujących wokół stołu. Będzie można zobaczyć rzadkie, unikatowe wręcz obiekty kolekcjonerskie. Prezentowane solniczki zostaną zestawione z przykładami innej, kosztownej, srebrnej zastawy (z kolekcji Muzeum Zamkowego w Sandomierzu) dla przedstawienia szerszego kontekstu kultury stołu i obyczajów, związanych ze spożywaniem posiłków wśród elit w dawnej Europie. Uzupełnieniem prezentowanego, wysokiej klasy rzemiosła artystycznego i wczesnych przykładów wzornictwa będzie ikonografia. Ciekawym elementem ekspozycji staną się wspaniałe okazy soli kryształowej, nawiązujące do kopalni w Wieliczce, miejsca skąd od wieków sól trafiała na najznamienitsze stoły.
Zgromadzona przez Muzeum kolekcja solniczek zaliczana jest do najcenniejszych na świecie, a obiekty pochodzą z najlepszych warsztatów i wytwórni w całej Europie, prezentują style od gotyku poprzez renesans, barok, klasycyzm, historyzm, secesję i art deco.
Kuratorami ekspozycji są: Klementyna Ochniak-Dudek – kustosz i kierownik Działu Sztuki i Etnografii Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka oraz Renata Grzebuła – adiunkt w Dziale Sztuki Muzeum Zamkowego w Sandomierzu.
Uroczysty wernisaż odbędzie się w dniu 26 stycznia 2026 r., a wystawa będzie dostępna dla zwiedzających w okresie od 27 stycznia 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu.
Honorowy patronat nad wystawą objęła Renata Janik marszałek województwa świętokrzyskiego.
